Journal of Economic Modeling Research

fa بررسی اثرات تجارت خارجی بر فقر چند بعدی در ایران (رهیافت مدل خودرگرسیون برداری SVAR) Investigating the Effects of Foreign Trade on Multidimensional Poverty in Iran (SVAR Approach) رشد و توسعه و سیاست های کلان رشد و توسعه و سیاست های کلان كاربردي Applicable امروزه تلاشهای بسیاری برای ارائه تصویری جامع از فقر توسط کارشناسان صورت پذیرفته و در این راستا شاخص فقر چندبعدی اهمیت یافته است. از طرف دیگر، یکی از متغیرهای مهم اقتصادی که از آثار مبهمی بر فقر در کشورهای در حال توسعه برخوردار است، تجارت خارجی میباشد. لذا در مطالعه حاضر به بررسی اثرات تجارت خارجی بر فقر چند بعدی در ایران پرداخته شد. برای این منظور، دادههای مورد نیاز از بانک مرکزی، مرکز آمار ایران و مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی طی دوره 1400-1380 گردآوری، سپس فصلیسازی و با مدل خودرگرسیون برداری ساختاری (SVAR) تجریهوتحلیل شد. نتایج نشان داد که در طول دوره مورد بررسی، شاخص فقر چندبعدی در مناطق شهری، روستایی و کل کشور از روند کاهشی برخوردار بوده است. همچنین، استانهای سیستان و بلوچستان و اصفهان به ترتیب از بیشترین و کمترین مقدار فقر چند بعدی برخوردار بوده و درجه باز بودن تجاری از تأثیر مستقیمی بر شاخص چندبعدی فقر در ایران برخوردار میباشد. بطوریکه، با فرض ثابت بودن سایر شرایط، یک واحد افزایش در درجه باز بودن تجاری، شاخص چندبعدی فقر در ایران را حداکثر تا 0.193 واحد در دوره سوم افزایش میدهد. زیرا باز شدن اقتصاد در ایران منجر به افزایش بیشتر واردات شده و منافع حاصل از آن بهگونهای توزیع میشود که ثروتمندان بیشتر منتفع شده و توزیع درآمد را بدتر و در نتیجه فقر را تشدید میکند. لذا میبایست سیاستی اتخاذ شود که رشد اقتصادی حاصل از افزایش درجه باز بودن تجاری، به توزیع بهتر درآمدها بیانجامد.   Agbarakwe, U. H., & Okpe, E. A. (2024). An Analytical Inquiry into the Impact of International Trade on Poverty Reduction in Nigeria. South Asian Research Journal of Humanities and Social Sciences, 6(1), 40-55. Asongu, S. A., & Eita, J. H. (2023). The conditional influence of poverty, inequality, and severity of poverty on economic growth in sub-Saharan Africa. Journal of Applied Social Science, 17(3), 372-384. Atrkar Roshan, S., & Hashemi, Z. (2016). The Impact of Trade Openness on Poverty in Iran: Simultaneous Equations System Method. Quarterly Journal of Applied Theories of Economics, 3(1), 183-204. (in Persian) Balasubramanian, P., Burchi, F., & Malerba, D. (2023). Does economic growth reduce multidimensional poverty? Evidence from low-and middle-income countries. World Development, 161, 106119. Cao, Y., Tabasam, A. H., Ahtsham Ali, S., Ashiq, A., Ramos-Meza, C. S., Jain, V., & Shahzad Shabbir, M. (2023). The dynamic role of sustainable development goals to eradicate the multidimensional poverty: evidence from emerging economy. Economic research-Ekonomska istraživanja, 36(3). Chatziantoniou, I, Duffy. D, Filis, G. (2013). Stock Market Response to Monetary and Fiscal Policy Shocks: Multi-country evidence. Economic Modelling, 30, 454–769. D’Attoma, I., & Matteucci, M. (2024). Multidimensional poverty: an analysis of definitions, measurement tools, applications and their evolution over time through a systematic review of the literature up to 2019. Quality & Quantity, 58(4), 3171-3213. Deaton, A. (2005). Measuring poverty in a growing world (or measuring growth in a poor world). The Review of Economics and Statistics, MIT Press, 87(1), 1–19. Hosseinidoust, S. E., Sepehrdoost, H., & Moradi, F. (2024). Investigating the Affecting Factors on Capability Poverty in the Selected Islamic Countries Emphasizing on Globalization and Economic Growth. Economic Growth and Development Research, 14(56), -. (in Persian) Ilyas, A., Banaras, A., Javaid, Z., & Rahman, S. U. (2023). Effect of Foreign Direct Investment and Trade Openness on the Poverty Alleviation in Burundi–Sub African Country: ARDL (Co-integration) Approach. Pakistan Journal of Humanities and Social Sciences, 11(1), 555-565. Imam, M. F., Islam, M. A., & Hossain, M. J. (2018). Factors affecting poverty in rural Bangladesh: an analysis using multilevel modelling. Journal of the Bangladesh Agricultural University, 16(1), 123-130. Iranmanesh, S. (2023). Analyzing the Role of Poverty in Financial Development in Selected Countries. Bi-quarterly Journal of development economics and planning, 10(1), 177-196. (in Persian) Liu, M., Feng, X., Zhao, Y., & Qiu, H. (2023). Impact of poverty alleviation through relocation: From the perspectives of income and multidimensional poverty. Journal of Rural Studies, 99, 35-44. Lundberg, L., & Squire, L. (2000). Inequality and growth; Lessons for policy. Mimeo, World Bank, Washington, D. C. Mekonnen, A. G. (2024). Estimating multidimensional poverty: A new methodological approach. Journal of Poverty, 1-19 Motaghi, S., Gholami, R., Talei, S., & Ebrahimi, S. (2023). An Analysis of Regional Poverty and Factors Affecting it in Developed and Developing Countries. Journal of economics and regional development, 30(25), 39-66. (in Persian) Nguyen, T. T., Hoang, V. N., Wilson, C., & Managi, S. (2019). Energy transition, poverty and inequality in Vietnam. Energy Policy, 132, 536-548. Nurlina, N., Ridha, A., Syahputra, R., & Muda, I. (2024). Impact of selected macroeconomic on poverty alleviation in Indonesia: Evidence from NARDL approach. Journal of Infrastructure, Policy and Development, 8(8), 5166. Saddique, R., Zeng, W., Zhao, P., & Awan, A. (2023). Understanding multidimensional poverty in pakistan: implications for regional and demographic-specific policies. Environmental Science and Pollution Research, 1-16. Shabanzadeh-Khoshrody, M., Javdan, E., & Shemshadi, K. (2024). Spatial Distribution of Poverty, Food Insecurity and Factors Affecting it in Urban Areas of Iran. Journal of Agricultural Economics and Development, (), -.  (in Persian) Tasan, M., Piraee, K., Nonejad, M., & Abdoshahi, A. (2021). The Effect of Economic Openness on Improving the Life of the Poor in Iran. Agricultural Economics Research, 13(1), 123-146. (in Persian) Yan, J., Işık, C., & Gu, X. (2024). The nexus between natural resource development, trade policy uncertainty, financial technology and poverty in China: Contributing to the realization of SDG 1. Resources Policy, 95, 105154.   شاخص فقر چندبعدی, درجه باز بودن تجاری, رشد اقتصادی, مدل خودرگرسیون برداری (SVAR). Multidimensional poverty index, degree of trade openness, economic growth, SVAR model. 61 88 http://jemr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2963-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahdi Arab مهدی عرب mehdi.arab13799@gmail.com 100319475328460013734 100319475328460013734 No Mohsen Zayanderoody محسن زاینده رودی mroody2000@yahoo.com 100319475328460013735 100319475328460013735 Yes Abd-Al-Majid Jalaee سید عبدالمجید جلایی jalaee@uk.ac.ir 100319475328460013736 100319475328460013736 No