Journal of Economic Modeling Research

fa اثر اندازه دولت بر کیفیت محیط زیست با تأکید بر نابرابری درآمد The Impact of Government Size on Environmental Quality with an Emphasis on Income Inequality انرژی، منابع و محیط زیست انرژی، منابع و محیط زیست كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;">بحران اقلیمی و نابرابری درآمد دو چالش به‌هم‌تنیده توسعه پایدارند، اما شواهد تجربی درباره نقش اندازه دولت در کیفیت محیط‌زیست یکدست نیست. این پژوهش با تمرکز بر سه شاخص کربنی، شامل انتشار سرزمینی دی‌اکسیدکربن، ردپای کربن مصرف‌محور و ردپای کربن تولیدمحور، رابطه اندازه دولت با کیفیت محیط‌زیست را بررسی می‌کند و می‌کوشد نشان دهد آیا نابرابری درآمد شدت و جهت این رابطه را تعدیل می‌کند. بدین منظور، از داده‌های تابلویی ۵۸ کشور طی دوره ۱۹۹۴ تا ۲۰۲۳ استفاده شد و الگوی پژوهش بر پایه میانگین‌های پنج‌ساله و با روش‌های منتخب متناسب با آزمون‌های تشخیصی، شامل حداقل مربعات تعمیم‌یافته امکان‌پذیر و اثرات تصادفی با خطاهای استاندارد خوشه‌ای، برآورد گردید؛ همچنین تصحیح خطای استاندارد به‌عنوان آزمون استحکام برای گروه انتشار دی‌اکسید کربن گزارش شد. نابرابری درآمد با چهار شاخص مکمل شامل ضریب جینی قبل و بعد از مالیات، نسبت درآمد بیست درصد بالایی به بیست درصد پایینی و نسبت درآمد دهک دهم به دهک اول اندازه‌گیری شد. نتایج نشان می‌دهد اندازه دولت، در سطح میانگین نابرابری، با افزایش شاخص‌های کربنی و در نتیجه کاهش کیفیت محیط‌زیست همراه است؛ اما این رابطه به ساختار توزیع درآمد، نوع شاخص کربنی و سنجه نابرابری وابسته است. ضرایب تعاملی منفی نشان می‌دهند که نابرابری درآمد شدت رابطه مثبت اندازه دولت با شاخص‌های کربنی را تضعیف می‌کند. تحلیل ناهمگنی درآمدی برای انتشار سرانه دی‌اکسیدکربن نیز نشان می‌دهد این رابطه در کشورهای پایین‌تر از میانه درآمد سرانه قوی‌تر است. افزون بر این، الگوی برآوردی از نظر علامت ضرایب با فرضیه منحنی کوزنتس زیست‌محیطی سازگار است، هرچند بخش غالب مشاهدات در قسمت صعودی منحنی قرار دارد. یافته‌ها نشان می‌دهد بهبود کیفیت محیط‌زیست مستلزم هماهنگی سیاست‌های بازتوزیعی با جهت‌دهی مخارج عمومی به سوی بخش‌های کم‌آلاینده و زیرساخت‌های کم‌کربن است.</div> Climate change and income inequality are intertwined challenges of sustainable development, yet empirical evidence on the role of government size in environmental quality remains inconclusive. Focusing on three carbon-based indicators, territorial carbon dioxide emissions, consumption-based carbon footprint, and production-based carbon footprint, this study examines the relationship between government size and environmental quality and investigates whether income inequality moderates the magnitude and direction of this relationship. Using panel data for 58 countries over the period 1994–2023, the model is estimated based on five-year averages and diagnostic-based estimators, including FGLS and random effects with country-clustered standard errors; PCSE is also reported as a robustness check for the territorial-emissions group. Income inequality is measured using four complementary indicators: pre-tax and post-tax Gini coefficients, the income ratio of the top 20 percent to the bottom 20 percent, and the tenth-to-first decile ratio. The results show that government size, at the average level of inequality, is associated with higher carbon-based indicators and, consequently, lower environmental quality; however, this relationship depends on the structure of income distribution, the type of carbon indicator, and the inequality measure used. The negative interaction terms indicate that income inequality weakens the positive association between government size and carbon-based indicators. The income-heterogeneity analysis for per capita carbon dioxide emissions further shows that this relationship is stronger in countries below the median income level. In addition, the estimated income coefficients are consistent with the environmental Kuznets curve hypothesis, although most observations remain on the upward-sloping segment of the curve. Overall, the findings suggest that improving environmental quality requires coordinating redistributive policies with a reorientation of public spending toward low-pollution sectors and low-carbon infrastructure. اندازه دولت، محیط‌زیست، نابرابری درآمد، حداقل مربعات تعمیم‌یافته امکان‌پذیر، تصحیح خطای استاندارد government size, Environment, Income Inequality, FGLS, PCSE 0 0 http://jemr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1443-8&slc_lang=fa&sid=1 Masoumeh Mohammadifar معصومه محمدی فر m.mohammadifar02@umail.umz.ac.ir 100319475328460014161 100319475328460014161 Yes University of Mazandaran دانشگاه مازندران Saeed Karimi Potanlar سعید کریمی‌پتانلار s.karimi@umz.ac.ir 100319475328460014162 100319475328460014162 No University of Mazandaran دانشگاه مازندران Saeed Rasekhi سعید راسخی srasekhi@umz.ac.ir 100319475328460014163 100319475328460014163 No University of Mazandaran دانشگاه مازندران Shahryar Zaroki شهریار زروکی sh.zaroki@umz.ac.ir 100319475328460014164 100319475328460014164 No University of Mazandaran دانشگاه مازندران