fa بررسی الگوی چند رفتاری رشد اقتصادی در واکنش به نوسانات قیمت نفت خام: کاربردی از مدل‌های GARCH و رگرسیون چرخشی مارکف انرژی، منابع و محیط زیست انرژی، منابع و محیط زیست كاربردي Applicable در بازارهای جهانی نفت، شوک‌های قیمتی موجب شکل‌گیری نوسانات قیمت می‌شوند. این نوسانات در وضعیت های مختلف اقتصادی، تاثیرات متفاوتی بر رشد اقتصادی کشورها دارند. برای کاهش تاثیر نوسانات قیمت نفت بر اقتصاد و تدوین سیاست‌های مناسب اقتصادی در وضعیت‌های مختلف اقتصادی، شناخت الگوی چند رفتاری رشد اقتصادی در واکنش به این نوسانات، مفید است. در مطالعه حاضر با استفاده از مدل‌ EGARCH و داده‌های فصلی مربوط به بهار 1367تا زمستان 1389، نوسانات قیمت نفت مدل‌سازی شده و سپس از مدل‌های چرخشی مارکف برای بررسی الگوی ‌چند رفتاری رشد اقتصادی ایران در قبال این نوسانات استفاده شده است. براساس نتایج حاصل از مدل EGARCH، شوک‌های مثبت قیمت نفت، نوسانات قیمتی نفت را به شدت افزایش می‌دهند در مقابل، شوک‌های منفی در کاهش این نوسانات نقش کمتری دارند. براساس رگرسیون چرخشی مارکف نیز، رشد اقتصادی در ایران تحت یک الگوی سه رفتاری(رژیمی)، به صورت منفی از نوسانات قیمتی نفت متاثر می‌شود، بطوری که احتمال قرار گرفتن اقتصاد در هر یک از این رژیم‌ها (وضعیت‌های رشد اقتصادی پایین، متوسط و بالا)، احتمال انتقالات بین رژیمی و همچنین دوره‌ی دوام رژیم‌ها متفاوت است. براساس این خصوصیات، نوسانات قیمتی نفت یکی از علل رشد پایین اقتصادی در ایران است؛ بطوری که این نوسانات با ممانعت از بهبود وضعیت رشد اقتصادی کشور و همچنین انتقال آن به وضعیت‌های پایین‌تر، شرایط لازم برای وقوع وضعیت رشد اقتصادی پایین و تدوام این وضعیت را فراهم می‌کنند. Price shocks lead to oil price volatility in world oil markets. In response to this volatility, economic growth may take different regime and behavior patterns in different situation. Investigating this multi behavior patterns can be useful for policymakers to reduce the effect of oil price volatility. In this study, an EGARCH model has developed using the seasonal data of OPEC oil basket nominal prices during 1367:Q1-1389:Q4. Markov switching models is also applied to investigate the multi behavior patterns of economic growth in response to oil price volatility in Iran. The results show that positive oil price shocks sharply lead to formation of oil price volatility, but, the negative price shocks will slightly reduce oil price volatility. Iranian economic growth is affected by this volatility under three different behavior regimes. If the economy switch to one of the regimes (low, medium, high economic growth), the probability of transition between these regimes and their duration is different. So, oil price volatility as a reason for low economic growth in Iran may cause the economy switch to its lower situation. نوسانات قیمتی نفت، الگوی چند رفتاری، رشد اقتصادی، مدل های GARCH، رگرسیون چرخشی مارکف، انتقال رژیم. Oil Price Volatility, Multi Behavior Patterns, Economic Growth, GARCH Models, Markov Switching Regression, Transition Regime. 73 101 http://jemr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-138-3&slc_lang=fa&sid=1 Nader Mehregan نادر مهرگان mehregannader@yahoo.com 10031947532846003913 10031947532846003913 Yes Bu-Ali Sina University دانشگاه بوعلی سینا Parviz Mohammadzadeh پرویز محمد زاده pmpmohamadzadeh@gmail.com 10031947532846003914 10031947532846003914 No University of Tabriz دانشگاه تبریز Mahmoud Haghani محمود حقانی mhaqani@gmail.com 10031947532846003915 10031947532846003915 No University of Technology دانشگاه صنعت آب و برق Yunes Salmani یونس سلمانی unes.salmani@gmail.com 10031947532846003916 10031947532846003916 No اقتصاد انرژی